Nỗi oan não cá vàng

An ơi, chắc chị hết tuổi học bơi rồi. Thầy dạy tay chân trên bờ chị thuộc làu, làm mượt lắm. Mà cứ bước xuống hồ, mặt vừa úp là não trống. Chân tay quơ loạn như người sắp chìm. Chắc do mình lẩm cẩm, chậm tiêu rồi.

Đó là tin An hay nhận từ anh chị đang học bơi.

Nhà mình có ai từng tự dán cái mác não cá vàng, chậm tiêu, khi đi học bơi không. Nếu có, An xin giải oan cho trí nhớ và cho tuổi. Trí nhớ của nhà mình bình thường. Nhà mình không quên bài.

Thủ phạm là cơ chế sống còn. Vùng não phía trước giúp mình nhớ kỹ thuật và suy nghĩ từng bước. Sâu hơn có một hạch nhỏ, cái còi báo động của nỗi sợ. Xuống nước là môi trường lạ, mất trọng lực, mất điểm tựa. Còi hú: nguy, sống đã. Ngay lúc đó, cầu dao của vùng não đang nhớ bài bị sập. Năng lượng dồn sang bản năng quẫy.

Cầu dao đã sập thì quên sạch động tác vừa học trên bờ là phản ứng của cơ thể. Không phải vì dở. Không phải vì già.

Lấy mất điểm tựa trên bờ, nước lại cho một chỗ yên. Đứng lại một nhịp, ngâm mình, mặt hồ êm ôm lấy người như một lớp cách âm. Thân trút bớt trọng lượng thì đầu cũng được gột. Tiếng xe, bản báo cáo dài, để lại trên bờ.

Muốn chỗ yên đó ở lại, và muốn cầu dao bật lại, lần tới hãy khởi động tâm trí trước cơ bắp.

Đừng vừa xuống đã quạt tay đá chân để chứng tỏ mình thuộc bài. Đứng yên, nước ngang ngực. Chưa làm gì. Úp mặt, thổi bong bóng thật chậm, và ngâm nga một đoạn nhạc mình thích.

Không phải trò trẻ con. Rung ở cổ họng khi ngân nga chạm dây thần kinh phế vị. Nhịp tim chậm lại. Não nhận tín hiệu: an toàn.

Cho não năm phút để nó tự nhìn: nước êm, chân còn chạm đáy, hơi thở đều, không có chuyện gì. Còi tắt thì vùng não nhớ bài được cấp điện lại. Sải tay, nhịp chân học trên bờ ùa về, rõ. Hãy dễ với thân mình. Đi bơi là để vỗ về tâm trí, không phải để tự xử.

An không phải bác sĩ, cũng không phải huấn luyện viên chuyên môn. Góc này là trải nghiệm vận động theo tinh thần vùng phát triển gần: người đi trước một chút, có chút việc đã qua, kể lại cho người đang loay hoay phía sau bằng lời đời thường. Chữ để tham khảo, không thay cho chẩn đoán y khoa.